Yayınlar, Kitaplar, Makaleler

ÇOKULUSLU ŞİRKETLERİN VERGİLENDİRİLMESİ VE TRANSFER FİYATLANDIRMASI

Yazar: Murat Tenekecioğlu

Yakında Tüm Kitapçılarda!

Çokuluslu şirketlerin vergilendirilmesi ve Transfer Fiyatlandırması; hem ülkelerin ve hükümetlerin hem de çokuluslu şirketlerin en önemli ve en karmaşık vergilendirme gündemini oluşturuyor. Çokuluslu şirketlerin tek merkezden birden fazla ülkede faaliyette bulunması, buna karşılık vergi idarelerinin ve mevzuatının çok merkezli ve birbirinden farklı olması, dolayısıyla da ülkelerin transfer fiyatlandırması yoluyla ödemeler dengelerini etkileyecek büyüklüklerde vergi kayıplarına uğraması; gündemin uzun süre değişmeyeceğini gösteriyor. Uygulamada; uluslararası vergilendirme konusunda ülkeler arasındaki işbirliğinin, bilgi alış-verişinin, vergilendirme uyum çalışmalarının artığına ve vergi idarelerinin birbiriyle uyumlu olarak çokuluslu şirketler nezdinde peşpeşe transfer fiyatlandırması incelemeleri başlattığına tanık oluyoruz. Bu bakımdan, hangi büyüklükte olursa olsun, çokuluslu şirketlerin, holding şirketlerin ve grup şirketlerin ulusal ve uluslararası bazda; rasyonel, makul ve savunulabilir, sürekliliği olan transfer fiyatlandırması politikaları izlemesi, etkili bir vergi planlaması yapması, değer tespitlerini doğru yapması ve vergi düzenlemelerine uyması “kritik” önem taşıyor. Özünde; karmaşık ve zor anlaşılır bir optimal vergi oranı hesaplama çalışması olan Transfer Fiyatlandırması; her büyüklükteki çokuluslu şirketler, yabancı sermayeli şirketler, grup şirketleri ve holding şirketleri için ihmal edilemeyecek büyüklüklerde mali risk ve uluslararası vergi ihtilafı riski taşımaktadır.

Uluslararası vergilendirme ve transfer fiyatlandırmasının niteliğine ve önemine istinaden, derin vergilendirme bilgi ve deneyiminin yanı sıra, önemli ölçüde ekonomi, finans, mali analiz, hukuk, işletmecilik ve uluslararası iş bilgisi gerektirdiği de tartışmasız bir gerçek. Zira, uluslararası vergilendirme ve transfer fiyatlandırması konusu;

Ulusal ve/veya uluslararası transfer fiyatlandırması riskleri ve sistem dizaynı,

Organizasyon, faaliyetler, ilişkili kişiler, foksiyonlar, risk ve varlıklar üzerinden Fonksiyon Analizi,

Emsallere uygunluk ilkesinin uygulanması bakımından Ekonomik Analiz/Bencmarking,

İlişkili kişiler arasındaki fikri haklar, gayrımaddi duran varlıklar, lisans, know-how, patent, Ar-Ge, ticaret ünvanı, üretim, imalat, pazarlama, satış, dağıtım gibi çeşitli ekonomik işlemlere maliyet bazında veya değer bazında uygulanan fiyat veya bedellerin uygunluğu,

Ülkeler arasında iki taraflı imzalanmış olan Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmalarının uygulamalarının, vergi değerleme işlemlerinin ve gümrük değerleme işlemlerinin ve bunlarla ilgili hukuki düzenlemeler,

Optimal transfer fiyatlarının ve optimal vergi oranının hesaplanması, en iyi transfer fiyatlandırması metodunun ispatlanması,

Transfer Fiyatlandırması ile ilgili ulusal ve uluslararası düzeyde kabul edilebilir belgelendirme, raporlama, muhafaza ve ibraz yükümlülükleri,

Transfer Fiyatlandırması Raporlama Sistemi ile Peşin Fiyat Anlaşması’nın firma-sektör-ülke-mevzuat bazında mukayese edilmesi, uygun olanın tercih edilmesi, Peşin Fiyat Anlaşmaları için bir veya birden fazla ülkedeki vergi idaresi ile uyumlu görüşmeler ve analizler yapılması,

Ulusal veya global düzeyde, Transfer Fiyatlandırması konusunda yapılan kontrol, denetim ve incelemeler, bu incelemelerden kaynaklanan gerekli veya gereksiz sınır ötesi ihtilafların çözümü

ile doğrudan doğruya ilgilidir.

Yakın zamana kadar, “çokuluslu şirket” deyimi sadece “büyük şirketler” ile özdeşleştiriliyordu. Oysa ki; günümüzün en önemli trendi olan küreselleşme; her büyüklükteki şirketler için yeni ve farklı iş ve yatırım fırsatları sunuyor. Bu değişimin ve gelişmelerin farkında olan bir çok küçük ve orta ölçekli şirket, hem uluslararası piyasalarda iş ve yatırım yapmanın avantajlarından yararlanıyor, hem de risklerini minimize ediyor. Ulusal ekonomilerde yeni grup şirketler ve holdingler ortaya çıkıyor. Bunun sonucunda transfer fiyatlandırması her geçen gün daha fazla önem kazanıyor.

Bu çalışmamın amacı; Türkiye’deki çokuluslu şirketlerin organizasyon, fonksiyon, işlem ve etkilerinin, vergilendirme ve transfer fiyatlandırması sorunlarının hem çokuluslu şirketler, hem vergi idaresi hem de mali müşavirler ile diğer uygulayıcılar ve akademisyenler bakımından daha kolay ve daha iyi anlaşılmasına ve uygulanmasına, sorun yaratması muhtemel olan hususların aydınlatılmasına ve bu konularda mevcut Türkçe kaynak ve bilgi açığının kapatılmasına objektif olarak katkıda bulunmaktır.

Murat TENEKECİOĞLU kimdir?

1983 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Ekonomi Bölümü’nden mezun oldu. İngiltere’de University of Leicester’de Kamu Politikaları Ekonomisi alanında M.A. derecesi aldı. İngiltere’de Çokuluslu Şirketlerin Vergilendirilmesi ve Transfer Fiyatlandırması konusunda bir yıl süreli araştırma yaptı.
Maliye Bakanlığı'nda ve özel sektörde toplam 26 yıllık mesleki deneyime sahip olan Murat TENEKECİOĞLU; Maliye Eski Başmüfettişi’dir.

BDDK/TMSF’ye devredilmiş Bankalarda Denetim Kurulu Üyeliği, Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığında Daire Başkanlığı, Proje Grup Başkanlığı, çeşitli kamu iktisadi kuruluşlarında Yönetim Kurulu Üyeliği görevlerinde bulundu. Dünya Bankası Türk Kamu Mali Yönetiminin Modernizasyonu Projesinde Yöneticilik, özel bir yatırım danışmanlığı firmasında Başkan Yardımcılığı yaptı. Birçok yabancı firmanın yanında, uluslararası şirket ve mesleki kuruluşların Türkiye’de danışmanlık ve temsilciliğini yaptı.

Ekonomik ve mali konularda çok sayıda makaleler yayınladı.

Halen, GRANIT Yeminli Mali Müşavirlik şirketinde Yeminli Mali Müşavir ve Yönetici Ortak olan Murat TENEKECİOĞLU; İstanbul YMM Odası Üyesi olup, evli ve bir çocuk babasıdır.

 

yukari

Bu site bilgilendirme amaçlı olarak GRANİT YMM tarafından hazırlanmıştır. GRANİT hakkında daha detaylı bilgi almak için WWW.GRANITYMM.COM adresini ziyaret edebilirsiniz. Copyright © 2010 Granit